Тіліңізді таңдаңыз

Павлодар облыстық АИТВ инфекциясының алдын алу жөніндегі орталығы
Ресми интернет-ресурс
Медициналық қызметтердің қол жетімділігі – бұл адам өмірін жақсы жаққа өзгертудің нақты мүмкіндігі

Медициналық қызметтердің қол жетімділігі – бұл адам өмірін жақсы жаққа өзгертудің нақты мүмкіндігі

1 желтоқсанда әлемдік жұртшылық Дүниежүзілік ЖИТС-пен күрес күнін атап өтеді.

2026 жылдың тақырыбы-қол жетімділік.   Медициналық қызметтердің, құқықтардың, ресурстардың және саяси қолдаудың қол жетімділігі. Қол жетімділікті қамтамасыз етпестен, ЖИТС эпидетін тоқтату мүмкін емес.

Әлемдік сарапшылар осы жылдар ішінде қол жеткізілген орасан зор прогресті мойындады: 32,1 миллион адам өмірлік маңызды антиретровирустық терапияны алады, ал профилактикалық құралдардың арсеналы тиімді инъекциялық препаратпен толықтырылды, оны жылына екі рет енгізу жеткілікті. Алайда, 2025 жылы 1,2 миллион адам жұқтырды, 570 мың адам ЖҚТБ-мен байланысты себептерден қайтыс болды, 10,6 миллион адамда вирустық жүктеме басылмады, ал АИТВ-мен өмір сүретін 9 миллионға жуық адам әлі де емделуге қол жеткізе алмады.

Мәселе енді медицинаның мүмкіндіктерінде емес, қажетті көмекті кім ала алады, кімге қол жетімді және оған жету жолында кім қолдау алатынында. Ғылым оның жетістіктері адамдарға қол жетімді болған кезде ғана өмірді сақтайды.

АИТВ-ға тестілеу бар. Бірақ барлығы бірдей оны тұратын жерінен өте ала ма? Емдеу бар. Бірақ барлығы бірдей оны ала ала ма, немесе стигма мен кемсітусіз қажетті дәрі-дәрмектерге қол жеткізе ала ма? Алдын алу құралдары бар. Бірақ бәрі оларды қылмыстық қудалаудан қорықпай пайдалана ала ма? Егер қоғамдық ұйым өз қызметін еркін ұйымдастыра алатын, қоғамдастықтың мүдделерін қорғай алатын және қудалаудан қорықпайтын қаржыландыруға немесе қоғамдық кеңістіктерге қол жеткізе алмаса, қызмет көрсете ала ма?

Медициналық қызметтер қол жетімді болуы керек: тұрғылықты жердің жанында, қолайлы бағамен, құпиялылықпен және ешқандай кемсітусіз.

Қаржыландыру тұрақты және орнықты болуы керек. 2025 жылы АИТВ-ға қарсы іс-шараларды сыртқы қаржыландыру көлемі 18%-ға қысқарды – бұл жиырма жылға жуық уақыттағы ең маңызды төмендеу. Қаржыландырудың жоғалуына алғашқылардың қатарында халықтың ең осал және қол жетпейтін топтарымен тікелей жұмыс істейтін қоғамдық ұйымдар болды.

Елдердің саяси басшылығы 2026 жылғы саяси декларацияда бекітілген нақты міндеттемелерді олардың бюджеттерде, заңнамада және адамдар шынымен пайдалана алатын медициналық қызметтер жүйесінде көрінуін қамтамасыз ете отырып, іс-әрекеттермен толтыруы керек.

Әлемде қажетті құралдар, мақсаттар және халықаралық міндеттемелер бар. 2030 жылға қарай ЖИТС індетін қоғамдық денсаулыққа қауіп ретінде жою әлі де қол жетімді. Бірақ бұл қажетті қызметтерге қол жеткізу әркім үшін шындыққа айналған жағдайда ғана мүмкін болады.

Осы Дүниежүзілік ЖИТС-пен күрес күнінде сарапшылар былай дейді: «Біздің шақыруымызға қосылыңыз!»

Қол жетімділік – бұл қолданыстағы медициналық құралды адам өмірін өзгертудің нақты мүмкіндігіне айналдыратын нәрсе. 2030 жылға қарай ЖИТС эпидетін жою қажетті қызметтер әр адамға қолжетімді болған жағдайда ғана әлі де мүмкін.